Software torrents
Armenian (Հայերեն)Russian (CIS)English (United States)
 
ԵԿԴ/0257/02/13
Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հետևյալ կազմով`

20.12.2013թ. ք.Երևան
նախագահությամբ դատավոր` Ս. Թադևոսյանի
քարտուղարությամբ`

Կ. Սարգսյանի

մասնակցությամբ հայցվոր` Հ. Հովսեփյանի
հայցվորի ներկայացուցիչ`

Թադևոս Ալեքսանյանի
փաստաբանական գործունեության արտոնագիր թիվ 87
"Լեվ Գրուպ" փաստաբանական գրասենյակ

պատասխանող` Ս. Հովհաննիսյանի
ներկայացուցիչ՝ Լ. Հովհաննիսյանի
պատասխանող ` Նաիրի Ինշուրանս» ՍՊԸ-ի
ներկայացուցիչ ` Է. Միրզոյանի

դռնբաց դատական նիստում, քննելով քաղաքացիական գործն ըստ հայցի` Հրայր Անդրանիկի Հովսեփյանի /անձնագիր` -------------/ ընդդեմ «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության, Սերյոժա Անուշավանի Հովհաննիսյանի` վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին

 

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.02.2013թ. որոշմամբ վարույթ է ընդունվել Հրայր Անդրանիկի Հովսեփյանի հայցն ընդդեմ ընդդեմ «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության, Սերյոժա Հովհաննիսյանի` վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին։
Նույն դատարանի 13.02.2013թ. մեկ այլ հետաձգվել է պետական տուրքի վճարման ժամկետը։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 13.02.2013թ. որոշմամբ որպես հայցի ապահովման միջոց հայցագնի չափով արգելանք է դրվել պատասխանող Սերյոժա Հովհաննիսյանին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի կամ դրամական միջոցների վրա։

Նույն դատարանի 12.03.2013թ. որոշմամբ պատասխանող «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության միջնորդությունը հայցադիմումի պատասխան ներկայացնելու ժամկետը երկարաձգելու մասին բավարավել է։

Դատարանի 15.03.2013թ. որոշմամբ մերժվել է հակընդդեմ հայցի ընդունումը։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 15.10.2013թ. որոշմամբ գործով նշանակվել է դատաքննություն։


Հայցվորի իրավական դիրքորոշումը

Հայցվոր Հրայր Հովհաննիսյանի ներկայացուցիչ Լիանա Գրիգորյանը դատարան ներկայացրած հայցադիմումով հայտնել է, որ 2012 թ-ի սեպտեմբերի 13-ին հայցվոր Հ. Հովսփեյանի վարած մեքենային է ընդհարվել պատասխանող Սերյոժա Հովհաննիսյանի վարած մեքենան, որի հետևանքով հայցվորը ստացել է մարմնական վնասվածքներ ։

Անցկացված դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն` պատասխանողը ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել օրենքի խախտումներ, մինչդեռ, հայցվորը տվյալ ընդհարումը կանխելու հնարավորություն չի ունեցել, ինչպես նաև հայցվորի կողմից թույլ չեն տրվել ՃԵԿ-ի կանոնների խախտում։

«Նաիրի Ինշուրանս» ապահովագրական ընկերության տրված հաշվետվության համաձայն` հայցվորի մեքենային պատճառված վնասի չափը կազմում է 1.127.100 ՀՀ դրամ ։

Ավելացրել է, որ քննիչի որոշման պատճառաբանական մասում նշվել է, որ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել վթարի մեղավոր անձանց գործողությունների համար, իսկ այն, որ Հ. Հովսեփյանը ստացել է թեթև մարմնական վնասվածք` քրեական գործ հարուցելու առիթ չէ, բացակայում է հանցակազմը, ուստի, կայացրել է որոշում` քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին ։
«Նաիրի Ինշուրանս» ապահովագրական ընկերությունը, անտեսելով փորձաքննության արդյունքները և հիմք ընդունելով քննիչի որոշումը, գտել է, որ տվյալ դեպքը ապահավագրական պատահար չէ։

Ներկայացուցիչը հղում անելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ, 1058-րդ, 1075-րդ և 411-րդ հոդվածներին և ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 97-րդ հոդվածին` խնդրել է «Նաիրի Ինշուրանս» ապահովագրական ընկերությունից և Սերյոժա Հովհաննիսյանից համապարտության կարգով հօգուտ հայցվոր Հ. Հովսեփյանի բռնագանձել 1.127.100 ՀՀ դրամ,13.12.2012 թ. մինչ գումարի ամբողջական վերադարձման պահը 1.127.100 ՀՀ դրամին հաշվարկել օրենքով սահմանված տոկոսները և այդ գումարը ևս բռնագանձել պատասխանողներից, ինչպես նաև իրավաբանական ծառայությունների մատուցման գումարը` 250.000 ՀՀ դրամ։
Դատական նիստի ընթաքում հայցվորի ներկայացուցիչը պնդեց ներկայացված պահանջը և խնդրեց բավարարել այն։


Պատասխանող «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՍՊ ընկերության իրավական դիրքորոշումը

Պատասխանող ընկերության ներկայացուցիչներ Ք. Ղանզադյանը և Է. Միրզոյանը ներկայացված պատասխանում նշել են, որ հայցը անհիմն է և ենթակա է մերժման` հետևյալ պատճառաբանությամբ.

«Նաիրի Ինշուրանս» ԱՍՊ ընկերության /այսուհետ` Ընկերություն/ և Սերյոժա Հովհաննիսյանի միձև 14.07.2012թ. կնքվել է ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության թիվ SA 175994 վկայագիրը, որով ապահովագրվել է ՎԱԶ 2106 մակնիշի 62ՕԼ246 հ/հ ավտոմեքենայինց բխող պատասխանատվությունը։

2012 թ-ի սեպտեմբերի 13-ին ժամը 16 ։30-ի սահմաններում միմյանց են բախվել Ս. Հովհաննիսյանի և Հ. Հովսեփյանի վարած մեքենանները, որի հետևանքով Ս. Հովհաննիսյանը ստացել է մարմնական վնասվածքներ։ Վերոգրայլը արձանագրվելէ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի կողմից նախապատրաստված թիվ 644 նյութերով 13.11.2012թ. կազմված քերական գործի հարուցումը մերժելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշմամբ, համաձայն որի` նյութերի նախապատրաստման ընթացքում ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ այն մասին, թե վթարին մասնակից ավտոմեքենաների վարորդներից որ մեկի` ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող գործողություններով է պայմանավորվել վերոնշյալ պատահարը, միաժամանակ երկու վարորդների վերաբերյալ մերժվել է քրեական գործի հարուցումը և քրեկան հետապնդում չի իրականացվել վերջիններիս գործողություններում հանցակազմի բավակայությանն բացակայության պատճառով։

Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի կողմից 04.10.2012թ. կայացվել է որոշում դատաավտոտեխնիկական և ապրանքագիտական փորձաքննությունների նշանակման համար, ինչը հանձնարարվել է «ՀՀ Փորձագիտական Կենտրոն» ՊՈԱԿ-ինորի կողմից 29.10.2012թ. կազմվել է թիվ 29891208 դատաավտոտեխնիկական փորձագետի եզրակացությունը և 08.11.2012թ. թիվ 29901210 ապրանքագիտական փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն որի ՎԱԶ 2106 մակնիշի 62ՕԼ246 հ/հ ավտոմեքենային պատճառված վնասը կազմել է 285.000 ՀՀ դրամ, իսկ «Օպել» մակնիշի 19ՕՍ 948 հ/հ ավտոմեքենային պատճառված վնասը կազմել է 799.300 ՀՀ դրամ։
30.11.2012թ. հայցվորի կողմից Ընկերությանը ներկայացվել է ապահովագրական հատուցում ստանալու մասին դիմում, որի կապակցությամբ Ընկերությնա կոմից 12.12.2012թ. կազմվել է թիվ Գ-4541/12 հաշվետվությունը ։

Ընկերությունը 13.12.2012թ.թիվ 4594 որոշմամբ մերժվել է ապահովագրական հատուցում մասին դիմումը։

Նշել է, որ ավտոտրանսպորտային միջոցներից բխող պատասխանատվության ապահովագրության վերաբերյալ իրավահրաբերությունները կարգովարվում են «Ավտոտրանսպորտային միջոցներից բխող պատասխանատվության ապահովագրության պարտադիր ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենքի դրույթների և միաժամանակ «Հայաստանի ապահովագրողենրի բյուրո» ԻԱՄ խորհրդի 13.09.2010թ. թիվ 10-Լ որոշմամբ հաստատված ԱՊՊԱ RL 1-001 պայմանների 3-րդ գլխի 3.1 կետի դրույթներին համապատասխան, համաձայն որի` ապահովագրական պատահար է համարվում Ապահոավդրի և /կամ/ Վկայագրում նշված ավտոտրանսպորտային միջոցը /միջոցները/ օրինական հիմքերով տիրապետող այլ անձի /անձնաց/ կողմից սույն պայմանագրի գործողությանն ժամկետի ընթացքում ՀՀ տարածքում տվյալ ավտոտրանսպորտային միջոցի /միոջոցների / օգտագործման հետևանքով տոժող անձին /անձնաց/ վնասների պատճառումը։
Այնինչ, սույն պատահարը չի համարվում ապահովագրական պատահար, քանի որ Երևան քաղաքի քննչկան վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի կողմից նախապատրաստված թիվ 644 նյութերով 13.11.2012թ. կազմված քրեական գործի հարուցումը մերժելու և քերական հետապնդում չիիրականացնելու մասին որոշմամբ պատահարի մասնակիցներից և ոչ մեկի նկատմամբ ՃԵԿ-ի կանոնների խախտման փաստ արձանագրված չէ, միաժամանակ առկա չէ որևէ հանձնարարական համապատասխան ստարաբաժանմանը` պատահարի մասնակիցներին վարչական պատասխանատվության ենթարկելու մասին ։
«Հայաստանի ապահովագրողենրի բյուրո» ԻԱՄ խորհրդի 17.12.2010թ. թիվ 36-Լ որոշմամբ հաստատված RL 017 կանոնների 2-րդ բաժնի 3-րդ գլխի 4-րդ կետի համաձայն` ապահովագրական ընկերությունը ստանդարտ հատուցման գործընթացի դեպքում չի պահանջում ԱՊՊԱ պայմաններով նախատեսված ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման համար պատասխանատու լիազոր մարմնի կողմից կազմված արձանագրությունը, եթե դրա ոխարեն ներկայացվել են ճանապարհային երթևեկութան անվտանգության համար պատասխանատու լիազոր մարմնի կողմից կազմված ճանապարհատրանսպորատային պատահարի մասնակիցների համաձայնությունը վարույթ իրականացնելու պահանջից հրաժարվելու մասին, ինչպես նաև ճանապարհատրանսպորատային պատահարի սխեման,

անապարհատրանսպորատային պատահարի մասնակիցների բացատրությւոնները պատահարի վերաբերյալ և ճանապարհատրանսպորատային պատահարի բոլոր մասնակիցների ու պատահարին մասնակցած բոլոր ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվությունն ապահավոգրած բոլոր ապահովագրական ընկերությունների ներկայացուցիչների կողմից պատահարի վայրում համատեղ ստորագրած մեղավրության վերաբերյալ համաձայնության ակտը ։
Տվյալ պարագայում կողմերի մեղավորությունը որոշող վարչական ակտ է համարվում Երևան քաղաքի քննչկան վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի կողմից նախապատրաստված թիվ 644 նյութերով 13.11.2012թ. կազմված քրեական գործի հարուցումը մերժելու և քերական հետապնդում չիիրականացնելու մասին որոշումը /այսուհետ` Որոշում/ , ինչը պատահարի մասնակիցներից որևէ մեկի մեղավորությունը չի հստակեցրել, մասնավորապես մատնանշվել է այն հանգամանքը, որ նյութերի նախապատրաստման ընթացքում ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ այն մասին թե վթարին մասնակից ավտոմեքենարի վարարոդներից որ մեկի ՃԵԿ-ի պահանջներին հաասոց գործողություններով է պայմանավորված եղել տվյալ ավտոտրանսպորտային պատահարը։
Հատկանշական է, որ կողմերից ոչ մեկի կողմից վերոնշյալ վարչական կտը չի բողոքարկվել` հստակեցնելու համար պատահարում կողմերից որևէ մեկի մեղավորությունը ։
Համաձայն «Հայաստանի ապահովագրողենրի բյուրո» ԻԱՄ խորհրդի 17.12.2010թ. թիվ 36-Լ որոշմամբ հաստատված RL 017 կանոնների 2-րդ բաժնի 3-րդ գլխի 14.1 կետը սահմանում է, որ պատահարում տուժողի մեղքի առկայությնա այն դեպքում, երբ բացակայում է վնաս պատճառողի մեղքը, ինչպես նաև պատահարում ներգարվված ավտոտրանսպորտային միջոցի սեփականատիրոջը կամ օրինական հիմքով տիրապետող այլ անձին պատճառված անձնական վնասը ենթակա չեն հատուցման։
Վերոգրյալի հիմքով խնդրել է ներկայացրած պահանջը մերժել ։

Դատական նիստի ընթացքում Ընկերության նրկայացուցիչը պնդեց իր դիրքորոշում և խնդրեց մերժել հայցապահանջը ։


Պատասխանող Ս. Հովհաննիսյանի իրավական դիրքորոշումը

Պատասխանող Սերյոժա Հովհաննիսյանը ներկայացրած պատասխանով հայտնել է, որ 2012 թ-ի սեպտեմբերի 13-ին ժամը 16 ։30-ի սահմաններում միմյանց են բախվել Ս. Հովհաննիսյանի և Հ. Հովսեփյանի վարած մեքենանները, որի հետևանքով Ս. Հովհաննիսյանը ստացել է մարմնական վնասվածքներ։

Դեպքի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՃՏՀ քննության բաժնիկողմից նախապատրաստված նյութերով 13.11.2012թ. քրեական գործի հարոցումը մերժվել է և քրեկան հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Նյութերի նախապատրաստման ժամանակ իր միջնորդությամբ նշանակվել է դատաավտոտեխնիկական փորձաքննություն ։

Նշել է, որ կողմերի ավտոմեքմեները ապահովագրված երկու ապահոհվագրական ընկերությւոնների կողմից դեպքի վայրը զննվել և նկարահանվել է ։ Նկարներով երևում են դեպին նախորդոհ պահին իր ավտոմքենայի դիրքը, ավտոմեքենանրի թողած հետագծերը։

Հայցվորը նշել է, որ նկարները պարճախոս վկաներն են պատահարի հանգամանքները վերարտադրելու համար ։

Նշել է, որ 11.12.2012թ. հայցային դիմում է ներկայացրել «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության դեմ, ով ապահովագրել էր Օպել Աստրա 19ՕՍ948 հ/հ ավտոմեքենայի շահագործումից բխող պատասխանատվության ռիսկը, այնինչ ստացել է անհիմն մերժման որոշում։

Պատասխանողը հայտնել է, որ իր ավոտմեքենայի վերականգնումը փորձագետը ապրանքագիտական տեսանկյունից նպատակահրամար չի դիտել և դեպքի օրվա դրությամբ գնահատվել է 670.000 ՀՀ դրամ։ Ավելացրել է, որ իր առողջությանը հասված վնասի հետևանքով ծախսել է 80.000 ՀՀ դրամ ։
Հղում անելով «Ավտոտրանսպորտային միջոցներից բխող պատասխանատվության ապահովագրության պարտադիր ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենք 15-րդ հոդվածի և ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 14, 17, 345, 347, 996, 1003, 1058, 1072-րդ հոդվածներին խնդրել է հայցը մերժել։

Դատական նիստի ընթացքում պատասխանողը և իր ներկայացուցիչը պնդել են ներկայացված առարկությունները և խնդրել են հայցը մերժել ։

Գործի լուծման համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը

1/ «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՍՊ ընկերության և Սերյոժա Հովհաննիսյանի միջև 14.07.2012թ. կնքվել է ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության թիվ SA 175994 վկայագիրը, որով ապահովագրվել է ՎԱԶ 2106 մակնիշի 62ՕԼ246 հ/հ ավտոմեքենայինց բխող պատասխանատվությունը։

2/ 2012 թ-ի սեպտեմբերի 13-ին ժամը 16 ։30-ի սահմաններում միմյանց են բախվել Ս. Հովհաննիսյանի և Հ. Հովսեփյանի վարած մեքենանները, որի հետևանքով Ս. Հովհաննիսյանը ստացել է մարմնական վնասվածքներ։

3/ Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի 13.11.2012թ. որոշմամբ քերական գործի հարուցումը մերժվել և չի իրականացվել քրեական հետապնդում` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ ։

4/ 30.11.2012թ. հայցվորի կողմից Ընկերությանը ներկայացվել է ապահովագրական հատուցում ստանալու մասին դիմում, որի կապակցությամբ Ընկերության կողմից 12.12.2012թ. կազմվել է թիվ Գ-4541/12 հաշվետվությունը։
5/ Ընկերությունը 13.12.2012թ.թիվ 4594 որոշմամբ մերժվել է ապահովագրական հատուցում մասին դիմումը։

6/ «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության 21.12.2012թ. թիվ 070262 որոշմամբ Ս. Հովհաննիսյանի 11.12.2012թ. ներկայացված «ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության վնասի վերաբերյալ»հայցային դիմումը մերժվել է։

7/ «ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի 29.10.2012թ. եզրակացությունը։

Դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը

Լսելով կողմերին, վերլուծելով և գնահատելով գործի տվյալներն ու դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները` դատարանը գտնում է, որ հայցը անհիմն է և ենթակա է մերժման դատաքննությամբ հաստատված հետևյալ փաստական հանգամանքների և դրանց նկատմամբ կիրառելի իրավական ակտերի հիման վրա։

ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` անձը, ում իրավունքը խախտվել է, կարող է պահանջել իրեն պատճառված վնաuների լրիվ հատուցում, եթե վնաuների հատուցման ավելի պակաu չափ նախատեuված չէ oրենքով կամ պայմանագրով։
Վնաuներ են` իրավունքը խախտված անձի ծախuերը, որ նա կատարել է կամ պետք է կատարի խախտված իրավունքը վերականգնելու համար, նրա գույքի կորուuտը կամ վնաuվածքը (իրական վնաu), ինչպեu նաև չuտացված եկամուտները, որոնք այդ անձը կuտանար քաղաքացիական շրջանառության uովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր (բաց թողնված oգուտ)։
Վերոհիշյալ իրավական նորմերից հետևում է, որ վնաս պատճառելու հետևանքով ծագած պարտավորությունը պայմանավորված լինելով վնասի առաջացման և վնաս պատճառած անձի գործողությունների պատճառահետևանքային կապով, հնարավորություն է տալիս շահագրգիռ անձին պահանջել իրեն պատճառված վնասների լրիվ հատուցում, որոնք նա կարող էր ստանալ քաղաքացիական շրջանառության սովորական պայմաններում, եթե նրա իրավունքը չխախտվեր։
Վնասի հատուցման առումով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածի 1-ին մասը հստակ սահմանում է, որ քաղաքացու անձին կամ գույքին, ինչպես նաև իրավաբանական անձի գույքին պատճառված վնասը լրիվ ծավալով ենթակա է հատուցման, այն պատճառած անձի կողմից։

Վնասի հատուցման դեպքերում պատասխանատվության վրա հասնելու համար նյութական իրավունքը սահմանել է իրար փոխկապակցված վերապահումներ, այսինքն` վնասը պետք է հատուցվի, հետևյալ պարտադիր, անհրաժեշտ և միաժամանակյա հատկանիշների /պայմանների/ առկայության դեպքում.
-վնասի առկայությունը,

-գործողության /անգործության/ հակաիրավական լինելը,

-վնաս պատճառողի մեղքը,

-վնաս պատճառողի գործողությունների և վրա հասած վնասի

ատճառահետևանքային կապը։

Սույն քաղաքացիական գործի փաստերի համաձայն` 2012 թ-ի սեպտեմբերի 13-ին ժամը 16 ։30-ի սահմաններում միմյանց են բախվել Ս. Հովհաննիսյանի և Հ. Հովսեփյանի վարած մեքենանները, որի հետևանքով Ս. Հովհաննիսյանը ստացել է մարմնական վնասվածքներ։

Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի 13.11.2012թ. որոշմամբ քերական գործի հարուցումը մերժվել և չի իրականացվել քրեական հետապնդում` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Նշված որոշմամբ պատահարի մասնակիցներից որևէ մեկի մեղավորությունը չի արձանագրվել։
Այսինքն, չի հաստատվել կողմերից և ոչ մեկի գործողության հակաիրավական լինելը, մեղքի առկայությունը և հետևաբար, առկա չէ նաև վնաս պատճառողի գործողությունների և վրա հասած վնասի պատճառահետևանքային կապ։
Փաստորեն, սույն պարագայում վնասի հատուցման ինստիտուտը կիրառել չէ, քանի որ հիմնավորված չէ, բացակայում է պատասխանող կողմի մեղքը։
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գործին մասնակցող յուրաքանչյուր անձ պետք է ապացուցի իր վկայակոչած փաստերը։

Նույն հոդվածի 6-րդ կետի համաձայն` եթե բոլոր ապացույցների հետազոտումից հետո վիճելի է մնում փաստի առկայությունը կամ բացակայությունը, ապա դրա բացասական հետևանքները կրում է այդ փաստի ապացուցման պարտականությունը կրող կողմը` տվյալ դեպքում հայցվորը։
Սույն քաղաքացիական գործով հայցվոր կողմը չի ներկայացրել որևէ ապացույց, որով կհիմնավորեր պատասխանողի ոչ օրինաչափ գործողությունների հետևանքով առաջացած վնասի առկայությունը և վերջինս մեղքը։

ՀՀ Սահմանադրության 6-րդ հոդվածի համաձայն` միջազգային պայմանագրերը Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի բաղկացուցիչ մասն են։ Եթե վավերացված միջազգային պայմանագրում սահմանվում են այլ նորմեր, քան նախատեսված են օրենքներով, ապա կիրառվում են այդ նորմերը։
ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները /այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները/ պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինս ծանրակշիռ փաստերի մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ։
Վերոգրյալ իրավանորմի վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ Կոնվենցիայի մասնակից պետությունների ներպետական իրավունքի աղբյուր է հանդիսանում Եվրոպական դատարանի կողմից հետևողական և շարունակաբար ձևավորվող իրավական դիրքորոշումների ընդհանրացված համակցությունը` Դատարանի նախադեպային իրավունքը` արտացոլված Դատարանի` Կոնվենցիայի և դրան կից արձանագրությունների ենթադրյալ խախտմանը վերաբերող կոնկրետ վճիռներում, հետևաբար, Եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները /այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները/ պարտադիր են ընդհանուր իրավասության դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։

Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի կայացրած վճիռներով /օրինակ` «Հարությունյան ընդդեմ Հայաստանի» թիվ 36549/03, «Գալստյանն ընդդեմ Հայաստանի» թիվ 26986/03, Մայզիթն ընդդեմ Ռուսաստանի թիվ 63378/00 գանգատներով վճիռները/ տրվել է հատուցման ենթակա վնասի հատուցման պահանջին ներկայացվող որոշակի չափանիշներ։ Մասնավորապես, վնասի հատուցման պահանջը պետք է լինի իրական, անհրաժեշտ և ողջամիտ։
Իրական նշանակում է, որ պահանջ ներկայացրած անձը պետք է փաստաթղթային ողջամիտ ապացույցներ ներկայացնի, առ այն, որ վնասն իրականում գոյություն ունի։
Անհրաժեշտ նշանակում է` որ պահանջ ներկայացրած անձը պետք է ապացուցի, որ այդ հատուցումն իրոք անհրաժեշտ է իր խախտված իրավունքները վերականգնելու համար և որ ամենակարևորն է, պետք է ցույց տա իր կրած վնասների ու իրավունքների խախտման միջև պատճառահետևանքային կապը։
Ողջամիտ նշանակում է` որ վնասի փոխհատուցման չափը պետք է համարժեք լինի հենց այդ վնասներին, ինչը բնականաբար ևս հնարավոր է ապացուցել միայն հստակ փաստաթղթային եղանակով` բացառելով ենթադրությունները և շահարկումները։
Ընդ որում` պարտադիր է այս բոլոր երեք չափանիշների միաժամանակյա առկայությունը։
Վերոգրյալից հետևում է, որ նշված նորմը կիրառելի է, եթե հիմնավորվում է հայցվորի հնարավոր վնասների առկայությունը։

Վնասի հատուցման համար անհրաժեշտ բաղադրիչների միաժամանակյա առկայության նախապայմանի վերաբերյալ նման դիրքորոշում է հայտնել նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 13.02.2009թ. թիվ ՀՅՔ 3/0016/02/08 քաղաքացիական գործով կայացված որոշմամբ։

Սույն դեպքում բացակայում անհրաժեշտ պայմանը, որպիսի պայմաններում վնասի հատուցման անհրաժեշտ բաղադրիչների միաժամանկյա առկայության մասին չի կարող խոսք գնալ։

«Ավտոտրանսպորտային միջոցներից բխող պատասխանատվության ապահովագրության պարտադիր ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենք 31-րդ հոդվածի 1-ին կետի 2-րդ մասի համաձայն՝ Բյուրոն ընդունում է կանոններ, որոշումներ և կարգադրություններ ԱՊՊԱ ոլորտում իր անդամ ապահովագրական ընկերությունների գործունեության համար պատշաճ պայմաններ, մասնագիտական կանոնների կիրառումը, տուժած անձանց, ապահովադիրների շահերի պաշտպանությունն ապահովելու և ԱՊՊԱ համակարգի զարգացմանն աջակցելու նպատակով։
Նույն օրենքի 3-րդ հոդվածի 1-ին կետի 9, 11 և 15-րդ մասերը սահմանում են, որ օգտագործվող հասկացությունները ունեն հետևյալ իմաստը.
Վնաս պատճառած անձ կամ վնաս պատճառող՝ անձ, որի գործողությունների /անգործության/ հետևանքով պատճառվել է վնասը։
Ապահովագրական պատահար՝ սույն օրենքով նախատեսված դեպք կամ իրադարձություն, որի դեպքում ապահովագրական ընկերությունը կամ Բյուրոն պարտավորվում է տուժողին կամ օրենքով և /կամ/ ԱՊՊԱ պայմանգրով նախատեսված դեպքերում այլ անձանց վճարել ապահովագրական հատուցում.
Ապահովագրական հատուցում՝ ապահովագրական պատահարի դեպքում ապահովագրական ընկերության կողմից տուժողին կամ օրենքով և /կամ/ ԱՊՊԱ պայմանագրով նախատեսված դեպքերում այլ անձանց վճարման ենթակա գումար։
«Հայաստանի ապահովագրողենրի բյուրո» ԻԱՄ խորհրդի 13.09.2010թ. թիվ 10-Լ որոշմամբ հաստատված ԱՊՊԱ RL 1-001 պայմանների 3-րդ գլխի 3.1 կետի համաձայն՝ ապահովագրական պատահար է համարվում Ապահոավդրի և /կամ/ Վկայագրում նշված ավտոտրանսպորտային միջոցը /միջոցները/ օրինական հիմքերով տիրապետող այլ անձի /անձնաց/ կողմից սույն պայմանագրի գործողությանն ժամկետի ընթացքում ՀՀ տարածքում տվյալ ավտոտրանսպորտային միջոցի /միոջոցների/ օգտագործման հետևանքով տոժող անձին /անձնաց/ վնասների պատճառումը։
Համաձայն «Հայաստանի ապահովագրողենրի բյուրո» ԻԱՄ խորհրդի 17.12.2010թ. թիվ 36-Լ որոշմամբ հաստատված RL 017 կանոնների 2-րդ բաժնի 3-րդ գլխի 14.1 կետը սահմանում է, որ պատահարում տուժողի մեղքի առկայության այն դեպքերում, երբ բացակայում է վնաս պատճառողի մեղքը, ինչպես նաև պատահարի առաջացման մեջ որևէ հայտնի անձի մեղքի բացակայության դեպքում տուժողի գույքին պատճառված փաստացի վնասը, ինչպես նաև պատահարում ներգարվված ավտոտրանսպորտային միջոցի սեփականատիրոջը կամ օրինական հիմքով տիրապետող այլ անձին պատճառված անձնական վնասը ենթակա չեն հատուցման։
Դատարանն, անդրադառնալով ներկայացված 29.10.2012թ. փորձագիտական եզրակացությունը, արձանագրում է, որ փորձաքննությունը և դրա արդյունքում կազմված եզրակացությունն իրենից ներկայացնում է հատուկ մասնագիտական գիտելիքների արտահայտման արդյունք, այսինքն, այն մասնագիտական կարծիք է, որը դատարանի քննությանը ենթակա վեճերի առկայության պայմաններում, կարող է ներկայացվել որպես ապացույց և դատարանի կողմից գնահատվել այլ ապացույցների հետ համակցության մեջ, այսինքն, փորձագիտական եզրակացությունը հատուկ մասնագիտական գիտելիքների դրսևորման արդյունք է, որը չի կրում պարտադիր բնույթ և որևէ անձի համար չի առաջացնում իրավունքներ կամ չի հանդիսանում «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 6-րդ մասերով սահմանված նորմատիվ ակտ կամ «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 53-րդ հոդվածով սահմանված վարչական ակտ։

Նշված եզրակացությամբ ոչ թե հիմնավորվում է պատասխանող կողմի մեղքի առկայությունը, այլ ընդամենը` վարորդների կողմից վթարը կանխելու հնարավորությունը։
Այսպիսով, դատարանը ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրնսգրքի 53-րդ հոդվածի կարգով, գնահատելով նշված ապացույցը, այլ այլ ապացույցների` մասնավորապես, Երևան քաղաքի քննչկան վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի 13.11.2012թ. որոշման հետ համակցության մեջ, փաստում է, որ նշված եզրակացությամբ հայցվոր կողմի պահանջը հիմնավորող և սույն վեճ համար էական նշանակություն ունեցող` պատասխանողի մոտ մեղքի առկայության հանգամանքը չի հիմնավորվում, այնինչ, քննիչի համապատասխան որոշմամբ հաստատված է հակառակը, մասնավորապես` կողմերի մեղքի առկայության մասով անբավարար ապացույցները։

«Հայաստանի ապահովագրողենրի բյուրո» ԻԱՄ խորհրդի 17.12.2010թ. թիվ 36-Լ որոշմամբ հաստատված RL 017 կանոնների 2-րդ բաժնի 3-րդ գլխի 4-րդ կետի համաձայն` ապահովագրական ընկերությունը ստանդարտ հատուցման գործընթացի դեպքում չի պահանջում ԱՊՊԱ պայմաններով նախատեսված ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման համար պատասխանատու լիազոր մարմնի կողմից կազմված արձանագրությունը, եթե դրա փոխարեն ներկայացվել են ճանապարհային երթևեկութան անվտանգության համար պատասխանատու լիազոր մարմնի կողմից կազմված ճանապարհատրանսպորատային պատահարի մասնակիցների համաձայնությունը՝ վարույթ իրականացնելու պահանջից հրաժարվելու մասին, ինչպես նաև ճանապարհատրանսպորատային պատահարի սխեման,

անապարհատրանսպորատային պատահարի մասնակիցների բացատրությունները պատահարի վերաբերյալ և ճանապարհատրանսպորատային պատահարի բոլոր մասնակիցների ու պատահարին մասնակցած բոլոր ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվությունն ապահովագրած բոլոր ապահովագրական ընկերությունների ներկայացուցիչների կողմից պատահարի վայրում համատեղ ստորագրած մեղավրության վերաբերյալ համաձայնության ակտը։
Այսինքն, սույն նորմի իմաստով փորձագիտական եզրակցությունը չէ, որ որոշում է կողմի մեղավորությունը։

Խնդրո առարկա պարագայում կողմերի մեղավորությունը որոշող ակտ է Երևան քաղաքի քննչկան վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի 13.11.2012թ. որոշումը՝ կազմված քրեական գործի հարուցումը մերժելու և քերական հետապնդում չիիրականացնելու մասին, ինչով սակայն պատահարի մասնակիցներից որևէ մեկի մեղավորությունը չի հստակեցվել, դեռ ավելին՝ նշվել է, որ նյութերի նախապատրաստման ընթացքում ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ այն մասին, թե վթարին մասնակից ավտոմեքենարի վարարոդներից որ մեկի՝ ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող գործողություններով է պայմանավորված եղել ավտոտրանսպորտային պատահարը։

Բացի այդ, հատկանշական է, որ նշված Որոշումը չի բողոքարկվել։
Այսպիսով, դատարանը նշված հիմքերի առկայությունը բավարար է դիտում հայցը մերժելու համար։

Դատարանը չի անդրադառնում փաստաբան Լ. Գրիգորյանի 19.07.2013թ. դիմումին` հիմք ընդունելով հայցվոր Հ. Հովսեփյանը 23.07.2013թ և 12.08.2013թ. դիմումները։
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 101-րդ հոդվածի 4-րդ կետի համաձայն ` հայցը մերժելու մասին վճիռ կայացնելու դեպքում հայցի ապահովման միջոցները պահպանվում են մինչև վճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատարանը հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ներկայացված հայցապահանջը մերժվում է, գտնում է, որ սույն քաղաքացիական գործով կիրառված արգելանքները պետք է վերացնել վճռի` օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։

Դատական ծախսերը

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի համաձայն` դատական ծախսերը կազմված են պետական տուրքից և փորձագետին, վկային կանչելու, ապացույցները դրանց գտնվելու վայրում զննելու, փաստաբանի խելամիտ վարձատրության և գործի քննության հետ կապված այլ գործողությունների համար վճարման ենթակա գումարներից։

Ըստ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին կետի` դատական ծախսերը գործին մասնակցող անձանց միջև բաշխվում են բավարարված հայցապահանջների չափին համապատասխան։

Նշված հոդվածների վերլուծությունից հետևում է, որ յուրաքանչյուր դատական ծախս բաշխվում է կողմերի միջև ըստ բավարարված հայցապահանջների չափի։

Դատարանը գտնում է, որ իրավաբանական ծառայությունների մատուցման համար վճարված 250.000 ՀՀ դրամը փոխհատուցելու պահանջը պետք է ևս մերժել` հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հիմնական պահանջը մերժվում է։
«Պետական տուրքի մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածի 1-ին կետի «ա» ենթակետի համաձայն` առաջին ատյանի դատարաններին տրվող գույքային պահանջով հայցադիմումների համար պետական տուրքը գանձվում է հայցագնի երկու տոկոuի չափով, բայց ոչ պակաu բազային տուրքի 150 տոկոuից։
Տվյալ պարագայում դատարանը, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ հայցադիմումը վարույթ ընդունելիս պետական վաճարման հարցը տարաժամկետել էր, իսկ այժմ ներկայացված պահանջը մերժվում է, գտնում է, որ հայցվորից հօգուտ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել հայցագնի` 1.127.100 ՀՀ դրամի և 13.12.2012թ-ից մինչև 20.12.2013թ. 1.127.100 ՀՀ դրամի նկատմամբ ՀՀ քաղաքացիաան օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով հաշվարկվելիք տոկոսների 2 տոկոսը։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 130-132-րդ, 140-րդ, 140.1-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց



Հրայր Անդրանիկի Հովսեփյանի հայցն ընդդեմ ընդդեմ «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության, Սերյոժա Անուշավանի Հովհաննիսյանի` վնասի փոխհատուցման պահանջի վերաբերյալ մերժել։

Պատասխանող Հրայր Անդրանիկի Հովսեփյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 22.542 /քսաներկու հազար հինգ հարյուր քառասուներկու/ ՀՀ դրամ և բռնագանձվող տոկոսների երկու տոկոսի չափով գումար` որպես պետական տուրք։
Հայցի ապահովման միջոցները պահպանել մինչև վճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ օրինական ուժ ստանալու հետո թիվ ԵԿԴ0257/02/13 քաղաքացիական գործով կիրառված արգելանքները վերացնել։

Սույն վճիռն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից մեկ ամիս հետո և կարող է բողոքարկվել միայն վերաքննության կարգով։
Վճիռը կամովին չկատարելու դեպքում այն կկատարվի դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայության միջոցով՝ պարտապանի հաշվին։


ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

 


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հանրապետության վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով`

07.03.2014թ. ք.Երևան
նախագահությամբ`
Ա.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ`
Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ, Գ.ՄԱՏԻՆՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում, քննելով Հրայր Հովսեփյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0257/02/13 վճռի դեմ` ըստ հայցի Հրայր Հովսեփյանի ընդդեմ «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի, Սերյոժա Հովհաննիսյանի` վնասի փոխհատուցման պահանջի մասին

 

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը

Հրայր Հովսեփյանը հայց է ներկայացրել դատարան ընդդեմ «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի (Այսուհետ նաև` Ընկերություն), Սերյոժա Հովհաննիսյանի` պահանջելով Ընկերությունից և Սերյոժա Հովհաննիսյանից համապարտության կարգով հօգուտ հայցվորի բռնագանձել 1.127.100 ՀՀ դրամ, 13.12.2012թ. մինչ գումարի ամբողջական վերադարձման պահը 1.127.100 ՀՀ դրամին հաշվարկել օրենքով սահմանված տոկոսները և այդ գումարը ևս բռնագանձել պատասխանողներից, ինչպես նաև իրավաբանական ծառայությունների մատուցման գումարը` 250.000 ՀՀ դրամ։

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Դատարան) հայցը մերժել է:
Դատարանի վճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել Հրայր Հովսեփյանը:
Վերաքննիչ դատարանը 2014 թվականի փետրվարի 05-ին որոշում է կայացրել պետական տուրքի մնացյալ մասի վճարման ժամկետը հետաձգելու և վերաքննիչ բողոքը վարույթ ընդունելու մասին։

Վերաքննիչ բողոքի պատասխաններ են ներկայացրել «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ն և Սերյոժա Հովհաննիսյանը:


2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը

Բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածը:
Բողոքաբերի պնդմամբ ինքը դատարան է ներկայացրել ՀՀ փորձագիտական կենտրոն ՊՈԱԿ-ի 29.10.2012 թվականի թիվ 29891208 փորձագիտական եզրակացությունը, որով հաստատված է, որ «ՎԱԶ» 2106 մակնիշի 62 ՕԼ 246 պետհամարանիշի վարորդը թույլ է տվել ՃԵԿ-ի անվտանգության ապահովման մասին ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ընդհարման առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից։
Դատարանը լիարժեք չուսումնասիրելով ներկայացված փորձագիտական եզրակացությունը, անտեսելով, որ քննիչը շրջանցել է փորձագիտական եզրակացությունը, հայցը մերժել է: Դատարանը դատական ակտի հիմքում դնելով քննիչի որոշումը, գտել է, որ այն բավարար է հայցը մերժելու համար, այն դեպքում, երբ դատաքննության ժամանակ հիմնավորվել է, որ քննիչը որոշումը կայացրել է անհիմն:

Դատարանը վճռում պարտավոր էր հիմնավորել, թե ինչու է վճռի հիմքում դնում քննիչի չհիմնավորված որոշումը, քանի որ քննիչի որոշման մեջ չկան այլ ապացույցներ, որոնց հիման վրա մերժվել է քրեական գործի հարուցումը։
Ըստ բողոքաբերի` կրած վնասների ու իրավունքնրի խախտման միջև պատճառահետևանքային կապը դատարանում հիմնավորվել է փորձագիտական եզրակացությունով, որ եթե ՎԱԶ 2106 մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդ Ս.Հովհաննիսյանը թույլ չտար ՃԵԿ-ի կանոնների խախտում, տվյալ ավտովթարը տեղի չէր ունենա և Օպել մակնիշի ավտոմեքենային չէր պատճառվի 1.127.000 ՀՀ դրամ նյութական վնաս:

Դատարանի կողմից վճռում մատնանշված վնասի հատուցման համար պարտադիր և անհրաժեշտ չորս պայմաններն էլ հայցվորի կողմից ներկայացվել է դատարանին:

Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը պահանջել է բեկանել Դատարանի վճիռը և փոփոխել այն` հայցն ամբողջությամբ բավարարել կամ բեկանել այն և գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան՝ նոր քննության։

2.1 Սերյոժա Հովհասննիսյանի կողմից բերված պատասխանի իրավական հիմքերն ու հիմնավորումները

Ըստ պատասխանող կողմի` հայցվորը, ներկայացնելով վնասի փոխհատուցման պահանջ, չի ներկայացրել որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվի պատասխանող Սերյոժա Հովհաննիսյանի ոչ օրինաչափ գործողությունների հետևանքով առաջացած վնասի առկայությունը և նրա մեղքը:

ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՃՏՀ քննության բաժնի կողմից նախապատրաստված նյութերով 13.11. 2012 թվականին քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին որոշմամբ պատահարի մասնակիցներից որևէ մեկի մեղավորությունը չի արձանագրվել։ Այսինքն, չի հաստատվել կողմերից և ոչ մեկի գործողության հակաիրավական լինելը, մեղքի առկայությունը և հետևաբար, առկա չէ նաև վնաս պատճառողի գործողությունների և վրա հասած վնասի պատճառահետևանքային կապը։ Փաստորեն, տվյալ ղեպքում վնասի հատուցման ինստիտուտը կիրառելի չէ, քանի որ հիմնավորված չէ, բացակայում է պատասխանող կողմի մեղքը։

Երևան քաղաքի քննչկան վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գասոյանի 13.11.2012 թվականի քրեական գործի հարուցումը մերժելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշմամբ պատահարի մասնակիցներից որևէ մեկի մեղավորությունը չի հստակեցվել, դեռ ավելին նշվել է, որ նյութերի նախապատրաստման ընթացքում ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ այն մասին, թե վթարին մասնակից ավտոմեքենարի վարորդներից որ մեկի ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող գործողություններով է պայմանավորված եղել ավտոտրանսպորտային պատահարը։

Պատասխանող կողմը վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի 13.02.2009թ-ի թիվ ՀՔԴ3/0016/02/08 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, նշել է, որ Դատարանի վճիռը օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված:
Վերոգրյալի հիման վրա պահանջել է վերաքննիչ բողոքը մերժել:

2.2 «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի կողմից բերված պատասխանի իրավական հիմքերն ու հիմնավորումները

Բողոք բերողը անհիմն կերպով անդրադարձ է կատարվել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1058-րդ հոդվածին, որի վերաբերյալ վերջինս չի պատճառաբանել չի հիմնավորել և չի նշել այն հանգամանքները, թե դատարանը որ փաստն է սխալ գնահատել որը հանգեցրել է հիշյալ հոդվածի սխալ մեկնաբանման, որն էլ իր հերթին ազդել է գործի ելքի վրա։

Հայցվորի կողմից գործի ողջ քննության ընթացքում չի վիճարկվել ապահովագրական հատուցումը մերժելու վերաբերյալ պատասխանող ընկերության կողմից ներկայացված և դատարանում պարզաբանված փաստերը։ Վերջինս բարձրացրել է իրավունքի հարց, սակայն մինչ այս պահը, որևէ կերպ չի հիմնավորել այն փաստերը կամ փաստական հանգամանքները, որոնց հիման վրա ծագել է պատասխանող Ընկերությունից հատուցում ստանալու իրավունքը, կամ այն փաստերը, որոնց հիման վրա պատասխանող ընկերությունը կրել է պատասխանատվություն իր հանդեպ։

Բերված վերաքննիչ բողոքի պարզ ուսումնասիրության և վերոգրյալի հիման վրա՝ բողոք բերողն անտեսել է նաև ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրեսգրքի 219-րդ հոդվածի պահանջները, և դատարանին չի ներկայացրել այն հանգամանքը, թե ստորադաս դատարանի կողմից որ ապացուցը չի ուսումնասիրվել։
Նշել է, որ բոլոր ապացուցները օբեկտիվ կերպով դատարանի կողմից ուսումնասիրվել են իրենց համադրության մեջ, որոնք ամբողջապես արտացոլվել են նաև կայացված վճռում։

Ընկերությունը՝ իր 13.12.2012 թվականին կայացրած ապահովագրական հատուցումը մերժելու մասին թիվ 4594 որոշումը կայացրել է առաջնորդվելով «Հայաստանի ավտոապահովագրողների բյուրո» ԻԱՄ խորհրդի 13.09.2010 թվականի թիվ 10-Լ որոշմամբ հաստատված ԱՊՊԱ 11Լ 1-001 պայմանների 3-րդ գլխի 3.1 կետի դրույթներով:

Էական է համարում նաև այն հանգամանքը, որ դատաավտոտեխնիկական փորձաքննությունը նշանակվել է ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գասոյանի 04.10.2012 թվականի որոշմամբ, դեռ այն ժամանակ, երբ պատահարի մասով վերջինիս կողմից նախապատրաստվել են թիվ 7/2-644 նյութերը, որից հետո արդեն՝ 13.11.2012 թվականին կազմվել է սույն գործի վերաբերյալ վերջնական ակտ, այն է՝ ավտովարորդներ Հրայր Անդրանիկի Հովսեփյանի և Սերյոժա Անուշավանի Հովհաննիսյանի նկատմամբ քրեական գործի հարուցումը մերժելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշումը։
Բացի այդ անհասկանալի է, թե բողոք բերող հայցվորն ինչու նախկինում չի վիճարկել Ա.Գասոյանի որոշումը։ Միաժամանակ՝ անտրամաբանական է և բողոք բերողի կողմից չպարզաբանված նաև այն հանգամանքը, թե որ իրավանորմի հիման վրա է վերջինս սույն քաղաքացիական գործի շրջանակներում վիճարկում քննիչ Ա.Գասոյանի գործողությունները, մասնավորապես այն, թե վերջինս ինչու իր որոշմամբ անդրադարձ չի կատարել՝ իր կողմից նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցին:
Վկայակոչելով «Հայաստանի ավտոապահովագրոդների բյուրո» ԻԱՄ խորհրդի կողմից 17.12.2010 թվականի թիվ 36-Լ որոշմամբ հաստատված 11Լ-017 կանոնների 2-րդ բաժնի 3-րդ գլխի 4-րդ կետի դրույթները, նշել է, որ դատարանն արդարացիորեն հիմնավոր է համարել այն հանգամանքը, որ պատասխանող ընկերությունը չի խախտել օրենքով սահմանված որևէ կարգ, քանի որ, վերոշարադրյալ հոդվածով սահմանված կարգով ապահովագրական գործը կարգավորվում է կամ կողմերի միջև կնքվող համաձայնեցված հայտարարագրով, կամ պատահարի վերաբերյալ մեղավորությունը հաստատող ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման համար պատասխանատու լիազոր մարմնի կազմած արձանագրությամբ։ Սույն դեպքում պատահարում կողմերի մեղավորությունը որոշող վարչական ակտ է համարվում Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա.Գասոյանի կողմից նախապատրաստված թիվ 644 նյութերով 13.11.2012 թվականին կազմված Քրեական գործի հարուցումը մերժելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշումը, որը սակայն պատահարի մասնակիցներից որևէ մեկի մեղավորությունը չի հստակեցրել, մասնավորապես մատնանշվել է այն հանգամանքը, որ նյութերի նախապատրաստման ընթացքում ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ այն մասին, թե վթարին մասնակից ավտոմեքենաների վարորդներից որ մեկի ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող գործողություններով է պայմանավորված եղել տվյալ ավտոտրանսպորտային պատահարը։
Ինչ վերաբերում է հայցվորի կողմից ներկայացված ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով սահմանված տոկոսները բռնագանձելու գումարի վրա հաշվարկելու պահանջին, ապա այս պարագայում՝ ուրիշի դրամական միջոցներն ապօրինի պահելու, դրանք վերադարձնելուց խուսափելու, վճարման այլ կետանցով դրանք օգտագործելու կամ այլ անձի հաշվին անհիմն ստանալու կամ խնայելու դեպքերի բացակայության կապակցությամբ՝ հիշյալ հոդվածով սահմանված դրույթները կիրառելի չեն։

Վերոգրայլի հիման վրա պահանջել է վերաքննիչ բողոքը մերժել:

3. Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը

Վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեն հետևյալ փաստերը.
1. «Նաիրի Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության և Սերյոժա Հովհաննիսյանի միջև 14.07.2012թ. կնքվել է ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության թիվ SA 175994 վկայագիրը, որով ապահովագրվել է ՎԱԶ 2106 մակնիշի 62ՕԼ246 հ/հ ավտոմեքենայինց բխող պատասխանատվությունը։

  1. 2012 թ-ի սեպտեմբերի 13-ին ժամը 16։30-ի սահմաններում միմյանց են բախվել Ս. Հովհաննիսյանի և Հ. Հովսեփյանի վարած մեքենանները, որի հետևանքով Ս. Հովհաննիսյանը ստացել է մարմնական վնասվածքներ։

3. Երևան քաղաքի քննչական վարչության ՃՏՀ քննության բաժնի քննիչ Ա. Գասոյանի 13.11.2012թ. որոշմամբ քերական գործի հարուցումը մերժվել և չի իրականացվել քրեական հետապնդում` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
4. 30.11.2012թ. հայցվորի կողմից Ընկերությանը ներկայացվել է ապահովագրական հատուցում ստանալու մասին դիմում, որի կապակցությամբ Ընկերության կողմից 12.12.2012թ. կազմվել է թիվ Գ-4541/12 հաշվետվությունը։
5. Ընկերությունը 13.12.2012թ.թիվ 4594 որոշմամբ մերժվել է ապահովագրական հատուցում մասին դիմումը։

6. «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲ ընկերության 21.12.2012թ. թիվ 070262 որոշմամբ Ս. Հովհաննիսյանի 11.12.2012թ. ներկայացված «ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության վնասի վերաբերյալ» հայցային դիմումը մերժվել է։
7. «ՀՀ Փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի 29.10.2012թ. եզրակացության հետևություններ բաժնում արձանագրվել է`

«1. և 2. քննարկման ենթակա պայմաններում «ՎԱԶ-2106» մակնիշի 62 OL 246 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, հատելով ճանապարհի առանցքային զույգ հոծ գծանշումը, որի արդյունքում ընդհարվել է «ՕՊԵԼ ASTRA» մակնիշի 19 ՕՍ 948 հ/հ ավտոմոբիլին, տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ է տվել ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների Ձև թիվ 2-ի «Հորիզոնական գծանշում» բաժնի 1.3 գծանշման ու «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3-րդ կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ընդհարման առաջացումը՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից:
Պատահարի պարագաներում «ՎԱԶ-2106» մակնիշի 62 ՕԼ 246 հ/հ ավտոմոբիլի վարորդը, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ ընդհարումը կանխելու նպատակով պետք է ավտոմոբիլը վարեր իր ընթացքի ուղղության երթևեկելի ուղեմասով՝ ձեռնպահ մնալով ճանապարհի առանցքային զույգ հոծ գծանշումը հատելուց։

Քննարկման ենթակա պայմաններում «ՕՊԵԼ ASTRA» մակնիշի 19 ՕՍ 948 հ/հ/ ավտոմոբիլի վարորդը տվյալ ընդհարումը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն չի չի ունեցել, և նրա կողմից թույլ տրված այնպիսի գործողություններ, որպիսիք տեխնիկական տեսակետից հակասեին ՀՀ ճանապարհային երթևեկության կանոնների պահանջներին և պայմանավորված լինեին տվյալ ընդհարման առաջացումը, չեն դիտվում»:

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները

Քննելով վերաքննիչ բողոքը դրանում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` Վերաքննիչ դատարանը եկավ հետևյալ եզրակացության.
1. ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն դատարանը յուրաքանչյուր ապացույց գնահատում է գործում եղած բոլոր ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Այս կամ այն հանգամանքի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի եզրակացությունը պետք է լինի գործով ձեռք բերված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման տրամաբանական հետևությունը՝ հաշվի առնելով դրանց համակցությունը և փոխադարձ կապը կիրառման ենթակա իրավունքը և ներքին համոզմունքը (տես՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 01.02.2008թվականի թիվ 3-89(ՏԴ) որոշումը):
Սույն քաղաքացիական գործով հայցը մերժելիս` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը պատճառաբանել է՝ «Դատարանն, անդրադառնալով ներկայացված 29.10.2012թ. փորձագիտական եզրակացությունը, արձանագրում է, որ փորձաքննությունը և դրա արդյունքում կազմված եզրակացությունն իրենից ներկայացնում է հատուկ մասնագիտական գիտելիքների արտահայտման արդյունք, այսինքն, այն մասնագիտական կարծիք է, որը դատարանի քննությանը ենթակա վեճերի առկայության պայմաններում, կարող է ներկայացվել որպես ապացույց և դատարանի կողմից գնահատվել այլ ապացույցների հետ համակցության մեջ, այսինքն, փորձագիտական եզրակացությունը հատուկ մասնագիտական գիտելիքների դրսևորման արդյունք է, որը չի կրում պարտադիր բնույթ և որևէ անձի համար չի առաջացնում իրավունքներ կամ չի հանդիսանում «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 6-րդ մասերով սահմանված նորմատիվ ակտ կամ «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 53-րդ հոդվածով սահմանված վարչական ակտ։
Նշված եզրակացությամբ ոչ թե հիմնավորվում է պատասխանող կողմի մեղքի առկայությունը, այլ ընդամենը` վարորդների կողմից վթարը կանխելու հնարավորությունը»։
Մինչդեռ 29.10.2012 թվականի թիվ 29891208 դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության եզրակացության համաձայն՝ քննարկման ենթակա պայմաններում «ՎԱԶ-2106» մակնիշի 62ՕԼ246 համարանիշի ավտոմոբիլի վարորդը, հատելով ճանապարհի առանցքային զույգ հոծ գծանշումը, որի արդյունքում ընդհարվել է «Օպել Աստրա» մակնիշի 19ՕՍ948 համարանիշի ավտոմոբիլին, տեխնիկական տեսանկյունից ստեղծել է վթարային իրադրություն և թույլ տվել Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհային երթևեկության կանոնների Ձև թիվ 2-ի «հորիզոնական գծանշում» բաժնի 1.3 գծանշման ու «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման» մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ, դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ընդհարման առաջացումն՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից: Պատահարի պարագայում «ՎԱԶ-2106» մակնիշի 62ՕԼ246 համարանիշի ավտոմոբիլի վարորդը, երթևեկության անվտանգությունն ապահովելու և տվյալ ընդհարումը կանխելու նպատակով պետք է ավտոմոբիլը վարեր իր ընթացքի ուղղության երթևեկելի ուղեմասով՝ ձեռնպահ մնալով ճանապարհի առանցքային զույգ հոծ գծանշումը հատելուց: Քննարկման ենթակա պայմաններում «Օպել Աստրա» մակնիշի 19ՕՍ948 համարանիշի ավտոմոբիլի վարորդը տվյալ ընդհարումը կանխելու տեխնիկական հնարավորություն չի ունեցել, և նրա կողմից թույլ տրված այնպիսի գործողություններ, որպիսիք տեխնիկական տեսակետից հակասեին Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհային երթևեկության կանոնների պահանջներին և պայմանավորված լինեին տվյալ ընդհարման առաջացումը չեն դիտվում:

Այսինքն, նշված փորձագիտական եզրակացությամբ հիմնավորվել են հետևյալ հանգամանքները՝
-պատասխանողը թույլ է տվել ոչ օրինաչափ արարք(հատել է առանցքային հոծ գիծը, թույլ տվել Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհային երթևեկության կանոնների Ձև թիվ 2-ի «հորիզոնական գծանշում» բաժնի 1.3 գծանշման ու «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման» մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ.

-Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհային երթևեկության կանոնների Ձև թիվ 2-ի «հորիզոնական գծանշում» բաժնի 1.3 գծանշման ու «ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման» մասին» ՀՀ օրենքի 23 հոդվածի 3 կետի պահանջներին հակասող գործողություններ կատարելու փաստը ուղղակիորեն ենթադրում է պատասխանողի մեղքի առկայությունը.
-պատասխանողի մեղավոր գործողությունների և առաջացած վնասի միջև առկա պատճառահետևանքային կապը (դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ընդհարման առաջացումը):

Փաստորեն առկա են վնասի հատուցման համար ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 17-րդ, 1058-րդ հոդվածներով նախատեսված բոլոր պայմանները:
Ինչ վերաբերում է քննիչ Ա.Գասոյանի քրեական գործի հարուցումը մերժելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին 13.11.2012թվականի որոշմանը, ապա նրանում արտահայտված դիրքորոշումը, որ՝ «Նյութերի նախապատրաստման ընթացքում ձեռք չեն բերվել բավարար ապացույցներ այն մասին, թե վթարին մասնակից ավտոմեքենաների վարորդներից որ մեկի՝ ՃԵԿ-ի պահանջներին հակասող գործողություններով է պայմանավորված եղել տվյալ ճանապարհատրանսպորտային պատահարը», ապա նույն քննիչի որոշմամբ նշանակված և սույն որոշմամբ վերլուծված

դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության եզրակացության առկայության պայմաններում, այն չի կարող հիմք հանդիսանալ ավտովթարի մասնակիցներից և որևէ մեկի մեղքը բացառելու համար:
Ավելին՝ որոշմամբ քրեական գործի հարցումը մերժվել է և քրեական հետապնդում չի իրականացվել ոչ թե կողմերի մեղքի առկայությունը չպարզված լինելու, այլ Սերյոժա Հովհաննիսյանի առողջությանը կարճատև քայքայումով թեթև մարմնական վնասվածքներ պատճառված լինելու և այդ հիմքով արարքներում հանցակազմ բացակայելու հիմնավորմամբ:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ըստ արժանավույն չի վերլուծել և գնահատել դատաավտոտեխնիկական փորձաքննության եզրակացությունը, որի արդյունքում հանգել է սխալ եզրակացության:
Այս պարագայում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0257/02/13 վճիռը պետք է բեկանել և քաղաքացիական գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության:
2.ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ դատական ծախսերը գործին մասնակցող անձանց միջև բաշխվում են բավարարված հայցապահանջների չափին համամասնորեն: 2-րդ մասի համաձայն՝ գործին մասնակցող անձանց միջև դատական ծախսերի բաշխման մասին համաձայնության դեպքում դատարանը վճիռ է կայացնում դրան համապատասխան: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոք բերելու հետ կապված դատական ծախսերը գործին մասնակցող անձանց միջև բաշխվում են սույն հոդվածի կանոններին համապատասխան:
«Պետական տուրքի մասին» ՀՀ օրենքի 9-րդ հոդվածի 8-րդ կետի «ա» ենթակետի համաձայն` դատարանի դատական ակտերի դեմ վերաքննիչ բողոքների համար պետական տուրքը գանձվում է` գույքային պահանջի գործերով` վերաքննիչ բողոքում նշված վիճարկվող գումարի 3 տոկոսի չափով, իսկ եթե վիճարկվում են առաջին ատյանի դատարանի կողմից բավարարված կամ չբավարարված պահանջներն ամբողջությամբ կամ բավարարված կամ չբավարարված պահանջները չեն վիճարկվում, ապա առաջին ատյանի դատարան հարուցված և բողոքարկվող հայցի հայցագնի 3 տոկոսի չափով, իսկ «բ» ենթակետի համաձայն` ոչ գույքային բնույթի պահանջի գործերով` բազային տուրքի տասնապատիկի չափով:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ բողոքաբերը վիճարկում է Դատարանի կողմից չբավարարված պահանջն ամբողջությամբ, որը կրում է գույքային բնույթ և նրա վերաքննիչ բողոքը բավարարվում է, ապա դատական ծախսերի հարցին անհրաժեշտ է անդրադառնալ սույն քաղաքացիական գործի նոր քննության ընթացքում` հաշվի առնելով նախապես 10.000 ՀՀ դրամ` որպես պետական տուրք վճարված լինելու հանգամանքը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 220-րդ և 221-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

 

1. Վերաքննիչ բողոքը բավարարել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0257/02/13 վճիռը բեկանել և քաղաքացիական գործն ուղարկել նույն դատարան, նոր քննության:
2. Դատական ծախսերի հարցին անդրադառնալ սույն քաղաքացիական գործի նոր քննության ընթացքում:

3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից մեկ ամիս հետո և նույն ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ԴԱՏԱՎՈՐ` ԴԱՏԱՎՈՐ`
Ա.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ Լ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ Գ.ՄԱՏԻՆՅԱՆ


Ծանոթություն: Սույն որոշումը մտել է օրինական ուժի մեջ։
Նախագահող դատավոր` Ա.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ